Warmtepomp maakt zoemend geluid: normaal of niet?

Een zoemend geluid is het meest herkenbare geluid van een warmtepomp. Hoor jij je warmtepomp zoemen en vraag je je af of dat normaal is? In de meeste gevallen wel: zoemen hoort bij de werking van de compressor en de ventilator. Toch is er verschil tussen het normale, gelijkmatige zoemen van een gezond apparaat en een zoem die op een probleem wijst. In dit artikel leer je het onderscheid maken — en lees je wat je kunt doen als het zoemen je stoort.

Waar komt het zoemen vandaan?

Het zoemende geluid van een warmtepomp heeft twee bronnen die vrijwel altijd samen actief zijn:

• De compressor: het hart van de warmtepomp. Deze motor comprimeert het koudemiddel en produceert daarbij een constante, elektrisch klinkende zoem. Hoe harder de warmtepomp moet werken (bijvoorbeeld bij vorst), hoe hoger het toerental en hoe luider de zoem.
• De ventilator: deze zuigt buitenlucht door de warmtewisselaar. Het geluid van de ventilator is eerder een zacht ruisen of zoeven, maar mengt zich met de compressorzoem tot één geheel.

Ter referentie: een buitenunit produceert doorgaans 40 tot 60 dB(A). Dat is vergelijkbaar met het geluidsniveau tussen een stille bibliotheek en een normaal gesprek. Vlak bij de unit hoor je het zoemen dus altijd — dat is geen defect.

Normaal zoemen herkennen

Gezond zoemen heeft een aantal kenmerken. Het is gelijkmatig en constant van toon, het wordt geleidelijk luider of zachter als de warmtepomp op- of afschakelt, en het is op een paar meter afstand al duidelijk minder aanwezig. Ook hoor je het zoemen vooral als de warmtepomp hard moet werken: op koude dagen, tijdens het opwarmen van tapwater of na een nachtverlaging.

Wanneer wijkt het zoemen af?

Let op als het zoemen verandert van karakter. Signalen dat er iets aan de hand kan zijn:

• Het zoemen wordt onregelmatig, pulserend of “jankend” in plaats van constant.
• De zoem gaat gepaard met een metalige bijklank, schuren of ratelen — dat kan op lagerslijtage in de ventilatormotor wijzen.
• De warmtepomp zoemt wel, maar levert geen warmte: mogelijk start de compressor niet goed op.
• Het zoemen is opeens merkbaar luider dan voorheen, zonder dat het kouder is geworden.

In deze gevallen is een controle door je installateur verstandig. Aan de compressor of motor zelf kun je als gebruiker niets sleutelen.

Zoemen verminderen: trillingsdempers en opstelling

Een groot deel van het ervaren zoemgeluid is eigenlijk trilling. De compressor brengt de behuizing en — via de montage — ook de ondergrond of gevel aan het trillen. Die trillingen kun je aanpakken:

• Trillingsdempers: rubberen of veerdempers onder de voeten van de unit voorkomen dat trillingen worden doorgegeven aan de grondplaat of muurbeugel. Dit is de meest effectieve eerste stap.
• Vrijstaande opstelling: een unit op een betonplaat in de tuin geeft minder trillingsoverdracht dan een unit aan een lichte gevel of houten schuurwand.
• Afstand tot reflecterende muren: staat de unit in een hoek tussen twee muren, dan kaatst het zoemen heen en weer en klinkt het luider.

Weet je niet zeker hoe luid jouw unit werkelijk is, bijvoorbeeld op de erfgrens? Vraag dan een gratis geluidsmeting aan. Dat is ook relevant voor de regelgeving: sinds 1 april 2021 mag een warmtepomp op de erfgrens ’s nachts (19.00–07.00 uur) maximaal 40 dB(A) produceren en overdag 45 dB(A).

Structureel stiller met een akoestische omkasting

Blijft het zoemen storend, ook al is de unit technisch in orde? Dan is een akoestische omkasting de logische vervolgstap. De omkastingen van Verstil dempen het geluid tot 14 dB — en omdat elke 10 dB minder klinkt als een halvering, ervaar je het zoemen dan als ruim gehalveerd. Belangrijk daarbij: de luchtstroom blijft gegarandeerd, dus je warmtepomp levert geen rendement in. De omkasting van magnelis staal is bovendien zo ontworpen dat de unit bereikbaar blijft voor onderhoud. Er zijn staande modellen (S, L en XL) en gevelmodellen (S en L); via de configurator vind je in een paar stappen de juiste maat voor jouw unit.

Veelgestelde vragen over een zoemende warmtepomp

Mag een warmtepomp ’s nachts zoemen?

Ja, een warmtepomp draait ook ’s nachts. Wettelijk geldt sinds 1 april 2021 wel een maximum van 40 dB(A) op de erfgrens tussen 19.00 en 07.00 uur. Een meting geeft duidelijkheid of jouw unit daaraan voldoet.

Waarom zoemt mijn warmtepomp harder bij koud weer?

Bij lage buitentemperaturen moet de compressor op een hoger toerental draaien om dezelfde warmte te leveren, en draait de ventilator harder. Meer toeren betekent meer geluid. Dat is normaal gedrag.

Helpen trillingsdempers echt tegen zoemgeluid?

Ja, vooral tegen het deel van het zoemen dat via de ondergrond of gevel wordt doorgegeven. Voor het luchtgeluid dat de unit zelf uitstraalt, is een akoestische omkasting de effectiefste oplossing.